Kategori: Makaleler

Adalenin Anlamı Ne? Sosyolojik Bir Bakış Toplumlar, tarih boyunca birbirinden farklı yapılar, normlar ve değerlerle şekillendi. Her bir birey, bu yapılar içinde bir yer edinirken, sosyal ve kültürel normlar onları bir şekilde yönlendirir. Ancak, bu yapıların içinde bazen bir şey eksik gibi hissedilir: Adalet. Adalet, toplumların kendilerini nasıl organize ettiği, bireylerin haklarını nasıl koruduğu ve eşitliği nasıl sağladığı ile doğrudan ilişkilidir. Fakat adaletin ne olduğu, hangi koşullarda sağlandığı ve hangi kriterlere dayandığı sorusu her zaman basit değildir. Adaletin anlamını anlamak, sadece bir kavramı tanımlamaktan çok daha fazlasıdır. Bu, sosyal yapılar, güç ilişkileri, cinsiyet rolleri ve toplumsal normlarla iç içe geçmiş…

Kendiyle Çelişmek Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’un caddelerinde yürürken, her gün gördüğüm farklı insanları gözlemliyorum. Kimisi telefonuna bakarak hızlı adımlarla geçiyor, kimisi de yavaşça yürüyüp etrafına bakarak hayatı sorguluyor. Sokakta, toplu taşımada ya da işyerlerinde karşılaştığım sahneler, her geçen gün daha çok düşündürüyor beni. Bir yanda toplumun dayattığı normlara uymaya çalışanlar, bir yanda ise kendi kimlikleriyle çatışanlar var. Ve aralarındaki ince çizgide en fazla karşılaşılan soru şu: Kendiyle çelişmek nedir? Bu soruyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında ele almak istiyorum. Çünkü bu kavramlar, bireylerin toplumsal normlarla olan çatışmalarını ve kendi kimliklerini bulma…

Tekne Seri Numarası Nerede Yazar? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hayatın içinde bazen ilginç sorularla karşılaşırız. Bunlardan bazıları, genellikle günlük yaşantımızda farkına bile varmadığımız detaylarla ilgilidir. Örneğin, bir teknenin seri numarasının nerede yazdığını hiç düşündünüz mü? Bu sıradan bir soru gibi görünebilir. Fakat psikolojik açıdan bakıldığında, aslında oldukça derin anlamlar taşıyan bir konuya dönüşebilir. Tekne seri numarası nerede yazar, ve bu soruyu sorarken beynimizde hangi bilişsel ve duygusal süreçler devreye girer? Tekne, bizim hayatımızda, bir varlık olarak, güven, aidiyet, ve toplumsal kimlik gibi birçok psikolojik katmanı barındırabilir. Gelin, bu soruyu birkaç psikolojik açıdan inceleyelim. Bilişsel Psikoloji: Zihin ve Karar Süreçlerimiz Bilişsel…

Afetlerin Oluşumunda İnsanların Etkisi: Antropolojik Bir Perspektif Dünyanın dört bir köşesinde insanlar, çeşitli ritüeller ve semboller aracılığıyla dünyalarını anlamlandırmaya, düzenlemeye ve kimliklerini inşa etmeye çalışırlar. Her bir kültür, kendine özgü değerler, normlar ve inançlar yaratır; ancak bu kültürel yapılar zaman zaman, çevreyle kurduğumuz ilişkiyi ve onun üzerindeki etkilerimizi de şekillendirir. Peki, afetlerin oluşumunda insan faktörü ne kadar önemli? Antropolojik bir bakış açısıyla, doğal afetler sadece doğanın acımasız bir yüzü olarak mı görülmelidir, yoksa insan kültürleri, toplumların yapıları ve kimlikleri bu afetleri şekillendiren, bazen de tetikleyen unsurlar mıdır? Bunu anlamak için, kültürlerin afetlere nasıl yaklaşabileceğini, ritüellerin, sembollerin, ekonomik yapılarının ve kimliklerinin…

Üç Güzeller Tablosu Kimin Eseridir? Düşünsenize, bir sanat galerisine girdiniz. Etrafınızdaki her şey renkli ve göz alıcı; ama bir tablo var ki, sadece bir bakışta dikkatlerinizi tamamen üzerine çekiyor. Hangi eser olduğu önemli değil, ama şayet o tablo “Üç Güzeller” ise, daha bir farklı etkilenirsiniz. Pek çok sanatseverin de bu tabloyu ilk gördüğünde hissettiği şey aynıdır: büyülenme. Peki, bu tabloda anlatılmak istenen nedir? Ve bu “Üç Güzeller” tablosu kimin eseridir? Gelin, hep birlikte bu soruların peşine düşelim. Üç Güzeller: Efsanevi Bir Tablo İlk bakışta “Üç Güzeller” tablosu, izleyicisine sadece göz alıcı bir güzellik sunuyor gibi görünse de, aslında bunun ardında…

Önyargı ve Kalıp Yargı Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten Ele Almak İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken, ilk fark ettiğimiz şeylerden biri, insanların etraflarındaki dünyayı ne kadar farklı algıladıklarıdır. Psikologlar olarak, bu farklı algıları çözümlemek, toplumları, bireyleri ve etkileşimlerini daha iyi anlayabilmemize olanak sağlar. İnsanların düşündüklerini, hissettiklerini ve nasıl davrandıklarını analiz etmek, bazen karmaşık olsa da oldukça öğreticidir. Bugün, psikolojik açıdan önemli bir konuya, önyargı ve kalıp yargı kavramlarına odaklanacağız. Bu iki kavram, bireylerin çevrelerini nasıl değerlendirdiği, toplumsal normlara nasıl tepki verdiği ve kimliklerinin nasıl şekillendiği konusunda derin etkiler yaratır. Önyargı Nedir? Önyargı, genellikle bir grup insan hakkında, doğru olmayan, eksik veya…

Korelasyon Değeri Nasıl Yorumlanır? Bir Günün Anlatısı Bir gün, Kayseri’deki evimin penceresinden dışarıya bakarken, tam da hayatın karmaşası içinde bir şeylere anlam arıyordum. Hava o kadar griydi ki, bulutların altında her şey birbirine karışmış gibiydi. O an, gözlerim bir anda bilgisayar ekranımda takılı kaldı. Orada, her zaman başvurmak zorunda olduğum ama bir türlü netleştiremediğim o soruyu fark ettim: Korelasyon değeri nasıl yorumlanır? Çalıştığım projede bir veriyi analiz ediyordum, ama sonuçlar bana bir şeyler söylüyor gibiydi, ama ne? Neden bu kadar belirsizdi? Bir Günün Başlangıcı: Kaygılar ve Çelişkiler Bir sabah, Kayseri’nin o ünlü sabah havası serinliğinde kalktım. Güne bir şekilde başlamalıydım,…

Tezde Girişe Ne Yazılır? Felsefi Bir Bakış Açısı Hayatımız boyunca birçok kez sorularla karşılaşırız: Gerçekten neyi biliyoruz? Ne kadarını doğru biliyoruz? Ve biz, bu bildiklerimizle ne yapmalıyız? Tıpkı felsefenin temel soruları gibi, tez yazarken de karşımıza çıkan en büyük sorulardan biri şudur: Giriş kısmında ne yazılır? Bu soruya verilecek yanıt, sadece akademik bir yazım tercihi değil, aynı zamanda bir varlık, bilgi ve değer anlayışıdır. Tez yazma süreci, epistemoloji (bilgi kuramı), etik ve ontoloji (varlık felsefesi) gibi felsefi temel meselelerle iç içe geçmiş bir yolculuktur. Peki, bir araştırma tezinin başlangıcına nasıl yaklaşmalıyız? Ve bu yaklaşım, insanın dünyayı nasıl anladığına dair bize…

CV Boyutu Kaç Olmalı? Geleceğe Dair Düşünceler Bir sabah, Ankara’daki kahvemi yudumlarken aklıma takıldı: “CV boyutu kaç olmalı?” Aslında çok basit bir soru gibi görünüyor değil mi? Ama düşündüm de, bu soru belki de gelecekte hayatımızı ne kadar değiştirecek sorulardan birinin başlangıcı olabilir. Çünkü teknoloji hızla ilerliyor, iş dünyası değişiyor ve her şey dönüp dolaşıp daha verimli olma arayışına geliyor. Peki, gelecekte CV’miz ne kadar uzun olmalı? 5-10 yıl sonra bu boyut ne olacak? Bir taraftan umutluyum, diğer taraftan kaygılı. Çünkü her şeyin çok hızlı değiştiği bir dönemdeyiz ve bu değişim, iş ve kariyer hayatımızı beklenmedik şekillerde etkileyebilir. Gelecekte CV…

Pırasa Yemeği Gaz Yapar mı? Antropolojik Bir Perspektiften Bazen bir yemek, yalnızca vücudumuzu beslemekten daha fazlasını ifade eder. O yemek, kimliğimizin, kültürümüzün ve toplumsal bağlarımızın bir parçasıdır. Dünya çapında kültürler arasında, aynı yemeklerin çok farklı anlamlar taşıdığına sıklıkla şahit oluruz. Bugün, bir soru üzerinden yolculuğa çıkacağız: Pırasa yemeği gaz yapar mı? Belki de bu basit soru, bize yemeklerin sadece biyolojik etkilerini değil, aynı zamanda kültürler arasındaki farklılıkları ve ortak değerleri keşfetme fırsatı sunacak. Her kültürün, yemeklerin vücut üzerindeki etkilerini yorumlama biçimi farklıdır. Kimileri için pırasa gibi besinler, sağlık ve şifa simgesi olabilirken, diğerleri için sindirimle ilgili rahatsızlıklar yaratabilir. Bu yazıda,…