Retro ve İlham Yazılar

İlk kez Balkanlar’da bir evin kapısını çaldığımda, içeri yayılan tatlı şerbet kokusu tüm yorgunluğumu aldı. Sofrada uzanan baklavalar, hurma tatlıları, trileçe ve cevizli şerbetli hamur işleri sadece damak zevkini değil, aynı zamanda nesiller boyu aktarılmış kültürel pratikleri ve ritüelleri taşır gibiydi. “Balkan tatlısı nedir?” sorusunu sorarken sadece bir tatlinin tarifini öğrenmek değil, bu tatlıların toplumsal bağları, normları, kimlikleri ve ilişkileri nasıl yansıttığını anlamak istediğimi fark ettim. Balkan Tatlısı Nedir? Bir Tanımın Ötesine Geçmek Balkan tatlısı, Balkanlar’ın coğrafi olarak kapsadığı ülkelerde, tarihsel olarak paylaşılmış mutfak geleneklerinin ürünü olan çeşitli tatlılara verilen şemsiye bir terimdir. Bu tatlılar arasında baklava, hurma tatlısı, trileçe…

Redmi Orijinal Olduğunu Nasıl Anlarız? Telefon almak, özellikle de popüler markalardan birini tercih etmek, günümüzde neredeyse hepimizin karşılaştığı bir durum. Hadi bunu biraz daha somutlaştırayım: İş yerinde herkesin bir telefon almak için ne kadar araştırma yaptığını ve hangi marka/modelin “en iyisi” olduğuna dair süregeldiği sohbetleri biliyorum. En sonunda da bir şekilde kararını verip, en uygun fiyatlı olanını almak… Ama sonra, telefonu aldım ama gerçekten orijinal mi, diye düşünmeye başlıyorsun. Bu yazıda da, benim gibi kafası karışanlar için, “Redmi orijinal olduğunu nasıl anlarız?” sorusuna yanıt arayacağız. Redmi Telefon Alırken İlk Adımlar Redmi, son yıllarda o kadar popüler oldu ki, neredeyse herkesin…

Geçmişin İzinde: “Bibi” Kimlere Denir? Geçmişi anlamadan bugünü yorumlamak, bir kitabı sayfalarından bir kısmını okuyarak kavramaya çalışmak gibidir. İnsanlık tarihi, genellikle çağlar arasında belirgin geçiş noktalarına, toplumsal değişimlere ve kültürel evrimlere sahiptir. Bu geçişler, bir kelimenin, bir kavramın anlamının zamanla nasıl değiştiğini de gözler önüne serer. “Bibi” kelimesi, tarih boyunca farklı anlamlarla kullanılmış, toplumsal hiyerarşinin ve kültürel değerlerin etkisiyle şekillenmiş bir terimdir. Geçmişte farklı toplumlarda ve farklı dönemlerde bu terim kimlere denmiş, ne anlamlar taşımıştır? Bu soruyu yanıtlamak, tarihsel bağlamın derinliklerine inmeyi gerektirir. İslam Dünyasında “Bibi” Kavramı Kelimenin Kökeni ve İlk Kullanımı “Bibi” kelimesi, özellikle İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde, çoğunlukla…

Lokomotifi Kim İcat Etti? Küresel ve Yerel Açısından Bir Bakış Bugün, trenle seyahat ettiğimizde, her şeyin ne kadar hızlı ve kolay olduğunu düşünmek zor değil. Ancak bu kadar ulaşılabilir ve yaygın olan trenler, aslında zamanında büyük bir devrimdi. Lokomotifin icadı, hem küresel hem de yerel düzeyde çok önemli bir dönüm noktasıydı. Peki, lokomotifi kim icat etti? Ve bu icat, sadece endüstriyel devrimi değil, aynı zamanda toplumların yapısını nasıl değiştirdi? Hem Türkiye’den hem de dünya genelinden örnekler vererek, bu sorunun cevaplarını keşfetmeye çalışalım. Lokomotifin İcadı: Bir Devrim Lokomotif, basit bir şekilde anlatmak gerekirse, demir yolunda ilerleyen, buharlı güçle çalışan bir taşıma…

Dut Ağacı Su İster Mi? Felsefi Bir Sorgulama Bir sabah, bahçemdeki dut ağacına bakarken bir soru zihnime takıldı: “Dut ağacı su ister mi?” Bu basit soru, bir yandan doğa ile olan ilişkimizi sorgulamaya, diğer yandan da insanlık tarihinin en temel felsefi sorularına dokunmaya davet eder. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefe dalları, her biri kendi perspektifinden bir soruyu nasıl ele alır? Ve aslında, bu soruya verdiğimiz yanıtlar, sadece bir ağacın ihtiyaçlarını anlamaktan çok daha fazlasına tekabül edebilir. Çünkü tüm canlılar gibi, ağaçların da istekleri, yaşamları ve varlıkları, insan düşüncesinin, değerlerinin ve bilgi anlayışının sınırlarına değen sorulardır. Dut ağacının su istemesi,…

ADR’ye Göre T Ne Demek? Bir Psikolojik Mercekten Keşif Kendi zihnimde belirli bir disipline sabitlenmemişken, davranışlarımızın ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden bir gözlemci olarak bu soruyla karşılaştım: ADR’ye göre T ne demek? Bu ifade ilk bakışta teknik gibi görünebilir; ancak psikolojik açıdan bakıldığında, insan zihninin anlaşmazlıkları nasıl algıladığı, çözümlediği ve nihayetinde barışa dönüştürdüğü ile derinden bağlantılıdır. “ADR” terimi psikolojide doğrudan geçmese de, sosyal bilimlerde sıklıkla “Alternative Dispute Resolution” yani “Alternatif Uyuşmazlık Çözümü” anlamında kullanılır; bilişsel ve duygusal süreçler açısından son derece zengin bir alan sunar. İçinde “T” harfi geçtiğinde, bu çözümleme süreçlerinde kritik bir yer tutan kavramlardan biri…

İş Süreç Yönetimi ve Siyaset: Güç, Kurumlar ve Demokrasi Üzerine Giriş: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen İş süreç yönetimi, bir organizasyonun verimliliğini artırmak ve hedeflerine ulaşmasını sağlamak için süreçlerin tasarlanması, izlenmesi ve optimize edilmesi sürecidir. Ancak, bu tanımın ötesinde, iş süreçleri toplumsal düzenin de bir yansımasıdır. Güç ilişkileri, bürokratik yapılar ve bireylerin kurumlar içindeki yerleri, iş süreçlerinin nasıl şekillendiğini belirler. İnsanlar arasındaki etkileşimlerin, yönetim biçimlerinin ve ideolojilerin her aşamasında görülen bu dinamikler, aslında daha geniş bir siyasal anlam taşır. Günümüz dünyasında, özellikle demokrasi ve yurttaşlık bağlamında, iş süreç yönetimi ve güç ilişkileri arasındaki kesişim önemli bir felsefi ve pratik sorunsala…

Yaban Arısı ve Güç İlişkilerinin Çelişkisi: Zehirli Bir Metafor Üzerine Sosyal yapılar ve toplumsal düzen, tarihin her döneminde iktidar ilişkilerinin derin etkileri altında şekillenmiştir. Güçlü olanın, zayıf olana hükmetmesi; bir yanda kurumların, öte yanda bireylerin oluşturduğu dinamikler, modern devletin temel yapı taşlarıdır. Ancak bu güç dinamikleri, bazen doğanın ta kendisinden ilham alarak daha farklı biçimlerde tezahür edebilir. Yaban arısı, bu açıdan, toplumsal düzenin bir metaforu olarak karşımıza çıkabilir. Zehirli mi yoksa yalnızca savunmacı mı? Bu soru, iktidar ilişkilerinin, bireysel hak ve özgürlüklerin ve demokratik katılımın karmaşık doğasına dair daha büyük bir soruya işaret eder. Toplumsal Düzen ve İktidar İlişkileri: Yaban…

Pepûle Ne Anlama Gelir? Geçmişten Günümüze Bir Kelimenin İzinde İstanbul’da bir kafe köşesinde kahvemi yudumlarken, birden aklıma geldi: “Pepûle ne anlama gelir?” Herkesin bildiği ama kimsenin tam anlamıyla açıklayamadığı bir kelime gibi. Benim de kulağımda hep bir yankı vardı, ama tam olarak nereye ait olduğunu bir türlü çözemedim. Bir ara, iş yerindeki arkadaşlarıma bile sordum; pek bir şey bulamadım, herkes biraz şaşkındı. Ama bu kelime beni bir şekilde düşündürmeye itti. Ne kadar bilinmese de, gerçekten önemli bir anlam taşıyor olabilir mi? Hadi gelin, hep birlikte bu kelimenin izinden gidelim ve hem geçmişini hem de bugünkü yansımalarını inceleyelim. Pepûle’nin Geçmişi: Nereden…

Ahilikte Yiğitbaşı: Toplumsal Kimlik ve Liderlik Rolünün Antropolojik İncelemesi Dünya üzerindeki kültürler, binlerce yıl boyunca kendilerini ifade etme ve toplumsal düzen kurma biçimlerinde eşsiz yollar geliştirmiştir. Kültürlerin çeşitliliği, sadece dil, din ya da sanatla değil, aynı zamanda toplumsal ritüeller, semboller, ekonomik yapılar ve kimlik oluşumlarıyla da şekillenmiştir. Bir toplumun yapısını anlamak için, günlük yaşamdan daha derinlere inmek gerekir. Bu, genellikle görünmeyen unsurları; liderlik, ahlaki değerler ve grup dinamiklerini keşfetmekle mümkündür. Ahilik, Türk kültürünün en önemli geleneklerinden birini oluşturur. Ahilik, bir yandan tüccarların ve zanaatkârların ahlaki sorumluluklarını düzenlerken, diğer yandan toplumun içinde sosyal bağları ve kültürel değerleri pekiştiren bir kurumdur. Ahilikteki…